Κυριακή, 26 Μαΐου 2013

Ζωντανός ο καρπαθιακός πολιτισμός.

Ταξίμια στα ασπρόμαυρα άλμπουμ της αυτόχθονης κοινωνίας. Σύνεργα ηρεμίας και καθαρής ψυχήςΤαξίμια στα ασπρόμαυρα άλμπουμ της αυτόχθονης κοινωνίας. Σύνεργα ηρεμίας και καθαρής ψυχής
Το συνδιοργάνωσαν ο Τομέας Βυζαντινής Φιλολογίας και Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, ο Καρπαθιακός Οργανισμός Πολιτισμού, Αθλητισμού και Παιδείας του Δήμου Καρπάθου και το νεοσύστατο Ινστιτούτο Λαϊκού Πολιτισμού Καρπάθου του Πανεπιστημίου Αθηνών, με τη δική μου συνεργασία. Το συνέδριο ήταν αφιερωμένο στη μνήμη του Γερμανού καθηγητή της Φιλοσοφικής Σχολής (και Συγκλητικού) του Οθώνειου Πανεπιστημίου και πρώτου ερευνητή της καρπαθιακής λαογραφίας, Ludwig Ross (1806-1859), και στη μνήμη του πρώτου διδάκτορος Λαογραφίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, Καρπάθιου νομικού και φιλολόγου, Ντίνου Αντ. Μελά (1935-2011). Μιλάμε με την «ψυχή» του συνεδρίου, τον Μηνά Αλ. Αλεξιάδη, καθηγητή Λαογραφίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών.
- Ποιος ήταν ο στόχος του;
«Η έρευνα και μελέτη του πλούσιου αλλά και ιδιόμορφου λαϊκού πολιτισμού της Καρπάθου. Το νησί αυτό διατηρεί αλώβητα τα ήθη και έθιμά του, τις παραδόσεις του, τη μουσική του παράδοση. Ο λαϊκός του πολιτισμός έχει ήδη μελετηθεί από Ελληνες, Καρπάθιους και ξένους ερευνητές, αλλά εξακολουθεί να είναι αστείρευτος. Η μελέτη του εξακολουθεί να αποτελεί work in progress».
- Η θεματολογία του;
«Οι ενότητες που παρουσιάστηκαν και πραγματεύτηκαν οι σύνεδροι δεν αφορούσαν μόνο τη ζωή και το έργο των Ludwig Ross και Ντίνου Αντ. Μελά, αλλά επεκτάθηκαν σε όλους τους χώρους της καρπαθιακής λαογραφίας, δηλαδή σε ιστορικά, θεωρητικά και βιβλιογραφικά θέματα, σε μνημεία του λόγου και ιδιαίτερα την αυτοσχέδια μαντινάδα και το γλέντι, την αγροτική και κοινωνική ζωή, τα ήθη και έθιμα του νησιού, τη λαϊκή λατρεία, τη λαϊκή τέχνη, τη μετανάστευση των Καρπαθίων, τον υλικό πολιτισμό, τις εκδηλώσεις παροικιακών συλλόγων, τον καρπαθιακό Τύπο και την ιστορία των εντύπων των Καρπαθίων στην Αμερική και τον ποιητικό λόγο των Καρπαθίων της Αυστραλίας»
- Και λαϊκή ιατρική;
«Εγινε λόγος για τη λαογραφική και λογοτεχνική γραφή Καρπαθίων λογοτεχνών και τη λαϊκή ιατρική. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν και δύο βυζαντινολογικές ανακοινώσεις για τον Αγιο Ιωάννη τον Καρπάθιο, τα γεγονότα του 1922 στο νησί και τη δισκογραφία της Καρπάθου».
- Πόσοι συμμετείχαν;
«Οι σύνεδροι που έλαβαν μέρος ήταν συνολικά 58 και προέρχονταν (οι ξένοι) από Πανεπιστήμια των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, Γερμανίας, Ισπανίας, Γαλλίας και Αυστραλίας. Από την Ελλάδα είχαμε συνέδρους από τα Πανεπιστήμια Αθηνών, Θεσσαλονίκης, Ιωαννίνων, Χαροκόπειο, Αιγαίου, Πελοποννήσου, Θράκης, Δυτικής Μακεδονίας, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το Πάντειο και το Κέντρο Λαογραφίας. Ελαβαν επίσης μέρος ορισμένοι ειδικοί επιστήμονες και ερευνητές».
- Πού καταλήξατε;
«Ο λαϊκός πολιτισμός της Καρπάθου είναι ιδιαίτερα πλούσιος και απαιτεί συνεχή έρευνα και μελέτη. Οι Καρπάθιοι μετανάστες του εξωτερικού μεταφέρουν στις χώρες υποδοχής τη ήθη και έθιμά τους, τα γλέντια και τις παραδόσεις τους».
- Αντέχει η λαογραφία;
«Μοιραία η οικονομική κρίση που βιώνουμε όλοι μας επηρεάζει πολύ την καθημερινή μας ζωή και βέβαια τις επιστήμες του ανθρώπου. Ομως η Λαογραφία, ο λαϊκός μας πολιτισμός μας φέρνει πιο κοντά τη δύσκολη αυτή περίοδο, αναθερμαίνει τις σχέσεις μας και μας βοηθά να γνωρίσουμε καλύτερα ο ένας τον άλλο».
- Τι ετοιμάζετε;
«Το Ινστιτούτο Λαϊκού Πολιτισμού Καρπάθου, το οποίο ιδρύθηκε με εισήγησή μου και έχει έδρα του την Κάρπαθο. Το φθινόπωρο θα αναγορευθεί επίτιμος διδάκτωρ Λαογραφίας του Τμήματος Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών ο επιφανής Γερμανοαμερικανός καθηγητής Wolfgang Mieder».

Ζωντανός ο καρπαθιακός πολιτισμός | Άρθρα και Στήλες | Από την Ελευθεροτυπία