Κυριακή, 16 Δεκεμβρίου 2012

Έθιμα γάμου στην Κάρπαθο


Έθιμα γάμου στην Κάρπαθο | Top GamosΈθιμα γάμου στην Κάρπαθο - παραδοσιακός γάμος.
Ο γάμος για την Κάρπαθο, ήταν η μεγαλύτερη αφορμή για μια γιορτή στην οποία οι οικογένειες του ζευγαριού ήθελαν να συμμετέχουν όλοι οι κάτοικοι του χωριού για να γλεντήσουν και να ευχηθούν τους νεόνυμφους.
Σύμφωνα με τα έθιμα της Καρπάθου οι πρωτότοκες κόρες ή αλλιώςκανακάρες, κληρονομούσαν την περιουσία της μητέρας τους γι” αυτό και αποτελούσαν τις πιο περιζήτητες νύφες ( τα υπόλοιπα παιδιά της οικογένειας μοιράζονταν την περιουσία του πατέρα τους). Κάτι ανάλογο συνέβαινε και με τα πρωτότοκα αγόρια τους κανακάριδες που κληρονομούσαν την περιουσία του πατέρα και έτσι ήταν πλούσιοι και περιζήτητοι γαμπροί του χωριού.
Ο γάμος γινόταν πάντα έπειτα από προξενιό και φυσικά η κοπέλα δεν είχε λόγο. Όλα τα αναλάμβαναν οι γονείς σε συνεργασία με τους προξενητές, οι οποίοι μόλις έκλειναν την …συμφωνία πήγαιναν στο πατρικό της νύφης τα μελλοντικά πεθερικά της και τον γαμπρό για να γίνουν οι αρραβώνες όπου τα πεθερικά κρεμούσαν στον γαμπρό και τη νύφη χρυσά φλουριά και κοσμήματα. Έπειτα οι φίλοι και οι φίλες του ζευγαριού γυρνούσαν σε όλα τα σπίτια του χωριού και χτυπώντας δυνατά τις πόρτες τους ενημέρωναν για τον αρραβώνα.
Λίγες μέρες πρίν το γάμο, οι γυναίκες στολίζαν το πατρικό της νύφης με την προίκα της και οι ανύπαντρες κόρες μετέφεραν το στρώμα του γαμπρού το οποίο κρατούσαν πάνω από τα κεφάλια τους καθώς και διάφορα κεντήματα που αποτελούσαν την προίκα του γαμπρού, στο σπίτι της νύφης με την συνοδεία των μουσικών οργάνων. Έπειτα ετοίμαζαν όλες μαζί τα γλυκά που θα κερνούσαν τους καλεσμένους την ημέρα του γάμου.
Όλα ήταν έτοιμα για την μεγάλη ημέρα όπου άρχιζε το ντύσιμο της νύφης και του γαμπρού. Τον γαμπρό τον έντυναν οι κουμπάροι ακολουθώντας το έθιμο της Καρπάθου που ήταν να του κρεμούν στη μέση του ένα μαντήλι που ανήκε στην νύφη και να του βάζουν ένα ψαλίδι στο παπούτσι του το οποίο θα είχε την δυνατότητα να κόψει και να διώξει τα μάγια ώστε να μην υπάρχουν εμπόδια στον έγγαμο βίο τους.
Οι κουμπάρες αντίστοιχα έντυναν την νύφη με την παραδοσιακή νυφική φορεσιά της Καρπάθου που αποτελούσε δώρο του γαμπρού. Όταν ήταν όλοι έτοιμοι, οι οργανοπαίχτες μαζί με τους προσκεκλημένους οδηγούσαν τον γαμπρό στην εκκλησία και έπειτα πήγαιναν στο σπίτι της νύφης ώστε να την συνοδεύσουν και εκείνη. Όταν η τελετή του γάμου τελείωνε, ο ιερέας συνόδευε τους νεόνυμφους στο σπίτι όπου και άφηναν τα στέφανα αφού πρώτα τα φιλούσαν οι γονείς, τα αδέρφια, οι συγγενείς και οι φίλοι αφήνοντας τα δώρα τους και χρήματα στο δίσκο των νεονύμφων, που ο γαμπρός έπρεπε να ξοδέψει για το τραπέζι του γάμου.
Έπειτα πήγαιναν στο πατρικό της νύφης όπου ο γαμπρός έσπαγε ένα ρόδι για καλοτυχία, ενώ η μητέρα της νύφης άλοιφε την πόρτα με μέλι για να έχουν μια γλυκιά ζωή. Μετά από αυτό αρχίζε το γαμήλιο γλέντι που μπορεί να διαρκούσε ακόμη και δυο μέρες. Η νύφη έβγαζε το νυφικό την δεύτερη μέρα και επέστρεφε στο γλέντι για να κεράσει μαζί με την κουμπάρα τους καλεσμένους αρχίζοντας με τον πεθερό και τελειώνοντας με τον γαμπρό ο οποίος και την ευχαριστούσε προσφέροντάς της ένα γαμήλιο δώρο. Κάθε καλεσμένος μόλις έπαιρνε το κέρασμα, έπρεπε να ευχηθεί τους νιόπαντρους με μια μαντινάδα την οποία θα αυτοσχεδίαζε εκείνη την στιγμή και δεν θα έπρεπε με τίποτε να μην έχει ξανακουστεί από άλλον.
Αφού τέλειωνε το γλέντι οι νιόπαντροι πήγαιναν σπίτι τους για να ξεκουραστούν και να κοιμηθούν. Το πρωί ξυπνούσαν με το δυνατό χτύπημα της πόρτας τους όπου ακούγονταν η φωνή της πεθεράς να τάζει πως θα σφάξει μοσχάρι ή αρνί στο πρώτο εκκλησίασμα του ζευγαριού για να το τιμήσει. Κάπως έτσι γίνεται οπαραδοσιακός γάμος στην Κάρπαθο με έθιμα που ακόμη και σήμερα δεν ξεχνούν.
Μπορεί οι εποχές να έχουν αλλάξει και τα πράγματα ιδιαίτερα σε ότι αφορά τον τρόπο κατά τον οποίο γνωρίζεται το ζευγάρι και αποφασίζει να παντρευτεί να είναι πιο …χαλαρά, όμως ο γάμος στην Κάρπαθο συνεχίζει να αποτελεί μια μεγάλη γιορτή πιστή στα ήθη και έθιμα των παλιότερων εποχών που αφήνει τις καλύτερες εντυπώσεις και κρατά την παράδοση του τόπου ζωντανή.


Έθιμα γάμου στην Κάρπαθο | γάμος | Top-Gamos