Δευτέρα, 15 Οκτωβρίου 2012

Το ΕΛΚΕΘΕ αποτυπώνει: τη μορφολογία του υποθαλάσσιου ηφαίστειου στη Σαντορίνη



2001
Το 2001 έγινε η πρώτη συστηματική βυθομετρική αποτύπωση του πυθμένα της ευρύτερης θαλάσσιας περιοχής του ηφαιστειακού συμπλέγματος της Σαντορίνης. Χρησιμοποιήθηκε το πολυδιαυλικό βυθόμετρο (multibeam) SeaBeam 2120, το οποίο είναι εγκατεστημένο στο ωκεανογραφικό σκάφος Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ και καλύφθηκε περιοχή έκτασης περίπου 2300 τετραγωνικών χιλιομέτρων (Alexandri et al, 2003). Με την έρευνα του 2001 αποτυπώθηκε για πρώτη φορά με μεγάλη λεπτομέρεια η καλδέρα της Σαντορίνης, η μορφολογία του υποθαλάσσιου ηφαίστειου Κολούμπο και ανακαλύφτηκαν τουλάχιστον 20 ακόμη υποθαλάσσιοι ηφαιστειακοί κώνοι βορειοανατολικά της Σαντορίνης, μεταξύ της Άνυδρου και της Ίου (Nomikou et al., 2012a).

Η Καλδέρα της Σαντορίνης αποτελείται από τρείς διακριτές λεκάνες με διαφορετικά βάθη (Nomikou et al, 2012b; 2012g):
Η Βόρεια Λεκάνη έχει βάθος 389 μέτρα και βρίσκεται βόρεια από την Παλαιά και Νέα Καμένη και μεταξύ Θηρασίας και Βόρειας Θήρας.
Η Δυτική Λεκάνη έχει βάθος 325 μέτρα και βρίσκεται δυτικά από τη Παλαιά Καμένη, μεταξύ του νότιου άκρου της Θηρασιάς και του Ασπρονησίου
Η Νότια Λεκάνη έχει βάθος 297 μέτρα και βρίσκεται νότια από την Παλαιά και Νέα Καμένη.

Ο ηφαιστειακός κώνος του Κολούμπο είναι ένα εντυπωσιακό στοιχείο της δομής του πυθμένα, 7 χιλιόμετρα περίπου BA της Σαντορίνης. Η εξωτερική διάμετρος του κώνου είναι περίπου 3 χιλιόμετρα ενώ διάμετρος του κρατήρα περίπου 1,7 χιλιόμετρα. Το μέσο βάθος της στεφάνης του κρατήρα είναι 150 μέτρα, αλλά το πιο ρηχό σημείο της ανεβαίνει σε βάθος 18 μέτρων στο ΝΔ του τμήμα. Ο κρατήρας του ηφαιστείου είναι επίπεδος και βρίσκεται σε βάθος 500 μέτρων (Nomikou, 2003; Nomikou et al., 2012c).

2005
Το 2005 έγινε η πρώτη αποστολή του Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ στα πλαίσια του εκπαιδευτικού-ερευνητικού προγράμματος «ΝΑΥΤΙΛΟΣ». Στη διάρκεια της αποστολής πραγματοποιήθηκαν καταδύσεις του βαθυσκάφους ΘΕΤΙΣ στην καλδέρα της Σαντορίνης, στο ηφαίστειο του Κολούμπου, στο ρήγμα της Αμοργού, στον κήπο από κοράλλια στη Δ. Κρήτη-Γραμβούσα και στις υποβρύχιες χύτρες της Μήλου που έχουν υδροθερμική δραστηριότητα. Η κατάδυση του Θέτις στην Καλδέρα έγινε στα βορειοανατολικά πρανή της Νέας Καμμένης σε βάθος 120μ με σκοπό τη μελέτη του υποθαλάσσιου ηφαιστειακού ανάγλυφου που έχει προκύψει από τις αλλεπάλληλες ηφαιστειακές εκρήξεις και τις υποθαλάσσιες ροές λάβας. Έγινε επίσης κατάδυση στον κρατήρα του υποθαλάσσιου ηφαίστειου Κολούμπος σε βάθος 500 μέτρα.

Αποτέλεσμα αυτής της αποστολής ήταν το ντοκιμαντέρ με τίτλο «Υποβρύχιες Διαδρομές», το οποίο σκηνοθέτησε ο Γ. Φιλιππαίος. Στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται η ερευνητική αποστολή με το ωκεανογραφικό «ΑΙΓΑΙΟ» και το βαθυσκάφος «ΘΕΤΙΣ». Το ντοκιμαντέρ αποτελεί εκπαιδευτικό υλικό στο Ενυδρείο του Υδροβιολογικού Σταθμού Ρόδου και στο Ενυδρείο «Cretaquarium» στις Γούρνες Ηρακλείου Κρήτης.

2006 Απρίλιος – Ιούλιος(Photo Gallery 2006-4 April May)
Το 2006 πραγματοποιήθηκε διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο THERA 2006 (http://www.uri.edu/endeavor/thera/index.html) με συνεργασία του ΕΛΚΕΘΕ, του Πανεπιστημίου Rhodes Island (USA) και του ΙΓΜΕ με σκοπό την διερεύνηση της δομής του υποθαλάσσιου ηφαιστειακού πεδίου της Σαντορίνης. Από τον Απρίλιο μέχρι τον Ιούλιο του 2006 έγιναν δύο ερευνητικοί πλόες με τα ωκεανογραφικά σκάφη Αιγαίο και Endeavor. Με το Αιγαίο πραγματοποιήθηκαν συστηματική σεισμική διερεύνηση της θαλάσσιας περιοχής με σεισμικά ανάκλασης συνολικού μήκους τομών περίπου 1000 χιλιομέτρων, δειγματοληψίες του πυθμένα με πυρηνολήπτες και δειγματολήπτες και συλλέχθηκαν συμπληρωματικά βυθομετρικά δεδομένα. Με το Endeavor έγινε συστηματική οπτική έρευνα του βυθού της Καλδέρας και του υποθαλάσσιου ηφαίστειου Κολούμπο με το τηλεχειριζόμενο υποβρύχιο όχημα HERCULES.

Από την επεξεργασία των στοιχείων αυτών αποκαλύφθηκε ότι ο όγκος των πυροκλαστικών ροών που προκάλεσε η Μινωική έκρηξη τον 17ο αιώνα π.Χ. και έχουν αποτεθεί στον πυθμένα γύρω από την Σαντορίνη είναι περίπου 40 κυβικά χιλιόμετρα και έχουν φτάσει σε απόσταση τουλάχιστον 30 χιλιόμετρα από τη Σαντορίνη.. Το πάχος των πυροκλαστικών αποθέσεων στον βυθό φτάνει τα 80 μέτρα. Με αυτά τα δεδομένα αποδείχτηκε ότι η Μινωική έκρηξη είναι η δεύτερη μεγαλύτερη ηφαιστειακή έκρηξη στους ιστορικούς χρόνους, μετά την έκρηξη του ηφαιστείου Τambora στην Ινδονησία το 1815 μ.Χ. (Sigurdsson et al., 2006a; Carey et al., 2006)

Οι υποβρύχιες αποστολές των τηλεχειριζόμενων οχημάτων στη βόρεια πλευρά του κρατήρα του Κολούμπο αποκάλυψαν την ύπαρξη ενός πολύ ενεργού υδροθερμικού πεδίου σε βάθος 500 μέτρων. Από τις υδροθερμικές καμινάδες (chimneys) ύψους μέχρι και 4μ που είναι δομημένες από θειϊκά και θεϊούχα σουλφίδια εξέρχονται ρευστά και αέρια θερμοκρασίας μέχρι 2200C (Sigurdsson et al., 2006b; Carey et al., 2011, Nomikou et al, 2012a). Από την ανάλυση των δειγμάτων της ελαφρόπετρας (κίσσηρης) που συλλέχθηκαν από τις εσωτερικές πλευρές του κρατήρα, προέκυψε το μοντέλο της ηφαιστειακής έκρηξης του 1650 (Cantner et al., 2010; 2012). Εντοπίστηκαν επίσης μέσα στην καλδέρα της Σαντορίνης πεδία υδροθερμικού πεδίου χαμηλής θερμοκρασίας σε σύγκριση με του Κολούμπου (Sigurdsson et al., 2006a)

Από τα στοιχεία που συλλέχθηκαν το 2006 προέκυψαν σημαντικά αποτελέσματα για τη δομή του υποθαλάσσιου ηφαιστειακού πεδίου της Σαντορίνης. Στην λεκάνη της ¨Ανυδρου, βορειοανατολικά της Σαντορίνης, μελετήθηκε η δομή του υποθαλάσσιου ηφαίστειου Κολούμπο και της αλληλουχίας των δεκάδων ηφαιστειακών δόμων που προβάλουν από τον πυθμένα και η σχέση τους με την τεκτονική δομή της περιοχής και τα κύρια υποθαλάσσια ρήγματα (Sakellariou et al, 2010). Τα αποτελέσματα από τη επεξεργασία των σεισμικών τομών αλλά και τις υποβρύχιες παρατηρήσεις, δείχνουν ότι το πάχος των αποθέσεων από την έκρηξη του 1650 είναι τουλάχιστον 120 μέτρα γύρω από τον κρατήρα του Κολούμπου (Nomikou et al, 2012i).

Οι σεισμικές τομές που καταγράφηκαν στην Καλδέρα της Σαντορίνης χρησιμοποιήθηκαν για να διερευνηθεί η ηφαιστειακή και γεωλογική δομή του υποθαλάσσιου τμήματος της Καλδέρας. Τα αποτελέσματα της επεξεργασίας των σεισμικών τομών δείχνουν ότι το πάχος των αποθέσεων από τις πυροκλαστικές ροές της Μινωικής έκρηξης μέσα στη Καλδέρα είναι τουλάχιστον 100 μέτρα (Sakellariou et al, 2012a). Οι σεισμικές τομές από την Καλδέρα και από την ευρύτερη περιοχή γύρω από την Σαντορίνη χρησιμοποιήθηκαν για να μελετηθούν οι διαφορετικοί μηχανισμοί που προκάλεσαν βίαιη αλλαγή του πυθμένα κατά τη διάρκεια της Μινωικής έκρηξης και οι οποίοι μπορούσαν να προκαλέσουν τσουνάμι (Sakellariou et al,  2012b). Δύο κύριοι μηχανισμοί διακρίθηκαν: Ο πρώτος περιλαμβάνει τις αλλεπάλληλες πυροκλαστικές ροές που εκχύθηκαν από το ηφαίστειο προς όλες τις κατευθύνσεις μέσα στη Καλδέρα και γύρω από τη Σαντορίνη σε αποστάσεις μεγαλύτερες από 30 χιλιόμετρα και πάχος που φτάνει τα 80-100 μέτρα. Ο δεύτερος μηχανισμός συνδέεται με την κατάρρευση του Μινωικού ηφαιστείου και απότομη εισροή του θαλασσινού νερού στον κενό χώρο που δημιουργήθηκε. Ο μηχανισμός αυτός έλαβε χώρα μέσα στη Καλδέρα, επομένως το/τα τσουνάμι που δημιουργήθηκαν στο κέντρο της Καλδέρας προχώρησαν στο Αιγαίο δια μέσου των τριών περασμάτων που διακόπτουν τα τοιχώματα της Καλδέρας, δηλαδή το βόρειο πέρασμα, μεταξύ Θήρας (Οία) – Θηρασιάς και τα δύο περάσματα στη δυτική πλευρά μεταξύ Θηρασιάς – Ασπρονησσίου και Ασπρονησσίου – Θήρας(Ακρωτήρι).

Η παρουσία του Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ στην περιοχή της Σαντορίνης έδωσε την ευκαιρία σε σχολεία του νησίου να το επισκεφτούν και να ξεναγηθούν από την ερευνητική ομάδα στου χώρους του πλοίου και τον επιστημονικό εξοπλισμό που χρησιμοποιείται για την υποθαλάσσια έρευνα. Επίσκεψη στο πλοίο πραγματοποίησε και ο Δήμαρχος Θήρας, κ. Άγγελος Ρούσσος, και είχε την ευκαιρία να συζητήσει με τους επιστήμονες για τα αποτελέσματα της έρευνας.

2006 Ιούνιος-Ιούλιος(Photo Gallery 2006-6 June-July)
Τον Ιούνιο – Ιούλιο του 2006 πραγματοποιήθηκε διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο PHAEDRA (http://oceanexplorer.noaa.gov/explorations/06greece/welcome.html) με συνεργασία του ΕΛΚΕΘΕ και του Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI) με σκοπό την διερεύνηση των υδροθερμικών πεδίων νότια της Μήλου και στην Καλδέρα της Σαντορίνης. Χρησιμοποιήθηκε το ερευνητικό βαθυσκάφος ΘΕΤΙΣ του ΕΛΚΕΘΕ, το οποίο εξοπλίστηκε με πρόσθετο εξοπλισμό. Ειδικότερα, το ΘΕΤΙΣ εξοπλίστηκε με όργανα καταγραφής φυσικο-χημικών παραμέτρων (CTD, θερμόμετρο), δειγματολήπτες και πυρηνολήπτες ιζήματος και φιάλες δειγματοληψίας νερού.

Στο βαθυσκάφος χρησιμοποιήθηκε επίσης για πρώτη φορά ένας φασματογράφος μάζας, ο οποίος αναπτύχτηκε και κατασκευάστηκε στο WHOI και έχει  δυνατότητα ανάλυσης και μέτρησης αερίων στο νερό σε πραγματικό χρόνο. Με αυτό τον τρόπο και σε συνδιασμό με την εφαρμογή συστήματος εντοπισμού θέσης του βαθυσκάφους με μεγάλη ακρίβεια, χαρτογραφήθηκαν οι συγκεντρώσεις των ηφαιστειακών – υδροθερμικών αερίων νοτιοανατολικά της Μήλου και στο βορειοανατολικό τμήμα της καλδέρας της Σαντορίνης (Camilli et al, 2007 & 2009).

Στην ίδια αποστολή χρησιμοποιήθηκε το αυτόνομο υποβρύχιο όχημα Seabed για να αποτυπώσει με ακρίβεια την μορφολογία και τα χαρακτηριστικά του υδροθερμικού πεδίου στον βυθό.

2006 Δεκέμβριος
Τον Δεκέμβριο του 2006 έγινε η δεύτερη αποστολή του ΝΑΥΤΙΛΟΣ  με το ωκεανογραφικό σκάφος ΑΙΓΑΙΟ. Ένα από τα αντικείμενα της αποστολής αυτής ήταν καταδύσεις του βαθυσκάφους ΘΕΤΙΣ και των τηλεχειριζόμενων υποβρύχιων οχημάτων Μax Rover και Αχιλλέας του ΕΛΚΕΘΕ στην Καλδέρα της Σαντορίνης και τον κρατήρα του Κολούμπο.

Αποτέλεσμα των καταδύσεων ήταν η συλλογή νέων στοιχείων και οπτικών δεδομένων και η παραγωγή ενός εκπαιδευτικού – επιστημονικού ντοκυμαντέρ σε συνεργασία με την εταιρεία Olyvon, το οποίο προβλήθηκε από την τηλεόραση του ΣΚΑΪ στα πλαίσια της σειράς ντοκυμαντέρΝΑΥΤΙΛΟΣ (http://www.explorenautilus.com/) το καλοκαίρι του 2011.

Για άλλη μια φορά το Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ υποδέχτηκε τους μαθητές σχολείων του νησιού, οι οποίοι ξεναγήθηκαν εν πλω και συμμετείχαν στο 7ο επεισόδιο του «ΝΑΥΤΙΛΟΣ» με τίτλο «Το Πύρινο Αιγαίο Το υποθαλάσσιο ηφαιστειο του Κολούμπου»».

2007 Απρίλιος-Μάϊος
Tον Απρίλιο-Μάϊο 2007 το ΕΛΚΕΘΕ εκπόνησε γεωλογική έρευνα καθώς και οπτική επισκόπηση στα ανώτερα πρανή της καλδέρας, στην περιοχή του ναυαγίου του πλοίου “Sea Diamond”, βορειοανατολικά του λιμένα της Σαντορίνης.

Σκοπός της έρευνας ήταν η λεπτομερής βαθυμετρική αποτύπωση της περιοχής του ναυαγίου και της τρισδιάστατης αποτύπωσής του με χρήση πολυδεσμικού βαθυμετρικού ηχοβολιστικού καθώς και πλευρικού ηχοβολιστικού. Στα πλαίσια της έρευνας έγινε λεπτομερής γεωλογική αποτύπωση των ιζημάτων του πυθμένα στην περιοχή όπου επικάθηται το ναυάγιο με σκοπό να εκτιμηθεί η πιθανότητα ολίσθησής του στα βαθύτερα πρανή της καλδέρας λαμβάνοντας υπόψιν την υψηλή σεισμικότητα της περιοχής σε συνδυασμό με τις μεγάλες κλίσεις στα ανώτερα πρανή της καλδέρας.

Ένας ακόμη στόχος της έρευνας ήταν η οπτική παρατήρηση και η εικονοσκόπιση του ναυαγίου ώστε να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για την πιθανή επιχείρηση απάντλησης των καυσίμων από το εσωτερικό του ναυαγήσαντος πλοίου. Για την εικονοσκόπιση του ναυαγίου χρησιμοποιήθηκαν τα τηλεχειριζόμενα οχήματα (ROVs) του ΕΛΚΕΘΕ, τα οποία διαθέτουν κάμερες με τις οποίες είναι δυνατή η οπτική παρατήρηση των αντικειμένων σε πραγματικό χρόνο.
Το σύνολο των ερευνών πεδίου διεξήχθη  με την χρήση των ωκεανογραφικών σκαφών “ΑΙΓΑΙΟ” και “ΦΙΛΙΑ” του ΕΛΚΕΘΕ.

2007 Οκτώβριος (Photo Gallery 2007-10 October)
Στο διάστημα 1-3 Οκτωβρίου 2007 πραγματοποιήθηκε στη Σαντορίνη Διεθνές Συνέδριο με θέμα “Υποθαλάσσιες Κατολισθήσεις και οι Επιπτώσεις τους” (“Submarine Mass Movements & their Consequences”) στα πλαίσια του ομώνυμου προγράμματος IGCP 511 της UNESCO.
Το συνέδριο οργανώθηκε από το ΕΛΚΕΘΕ και περιελάμβανε παρουσιάσεις από ερευνητές από Ευρώπη, Αμερική Αυστραλία κλπ. σε θέματα σχετικά με υποθαλάσσιες και παράκτιες κατολισθήσεις, κινήσεις μαζών, πρόκληση τσουνάμι και άλλα σχετικά αντικείμενα (2007 – IGCP-511 Book of Abstracts).

Μία από τις ημέρες του Συνεδρίου αφιερώθηκε σε περίπλου της Καλδέρας της Σαντορίνης με επιστημονική ξενάγηση στην δομή του ηφαιστείου από τον Prof. Haraldur Sigurdsson, Rhode Island University (USA)

2010 Ιούλιος-Αύγουστος και Οκτώβριος
Στο διάστημα (28 Ιουλίου-13 Αυγούστου και 3-8 Οκτωβρίου) πραγματοποιήθηκε διεθνές ερευνητικό πρόγραμμα με τίτλο «New Frontiers in Ocean Exploration 2010» των Institute for Exploration (IFE), Ocean Exploration Trust (OET), University of Rhode Island (URI) και Center for Ocean Exploration and Archaeological Oceanography (COEAO) σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών, το ΕΛΚΕΘΕ και το Ι.Γ.Μ.Ε. με το Ω/Κ σκάφος NAUTILUS.

Ερευνήθηκε το υποθαλάσσιο ηφαίστειο του Κολούμπου (Carey et al., 2011; Nomikou et al., 2011b), τα ανατολικά πρανή του ηφαιστείου της Σαντορίνης (Croff Bell et al., 2011) και το υδροθερμικό πεδίο της καλδέρας της Σαντορίνης (Nomikou et al., 2012d) με τηλεκατευθυνόμενα υποβρύχια ρομπότ (ROVs) Hercules, Argus) ενώ συλλέχθηκαν δείγματα και πυρήνες κυρίως από το υδροθερμικό πεδίο του Κολούμπου (Kilias et al., 2011). Tο πλοίο διαθέτει ένα υψηλού εύρους ζώνης δορυφορικό σύστημα το οποίο και διευκόλυνε την εξ αποστάσεως εκπαίδευση και έρευνα μέσω του Inner Space Center (ISC) στο URI Graduate School of Oceanography and Exploration μέσω της ιστοσελίδας www.nautiluslive.org.

2011 Σεπτέμβριος
Στα πλαίσια του Ερευνητικού Προγράμματος ‘New Frontiers in Ocean Exploration 2011′ τωνInstitute for Exploration (IFE), Ocean Exploration Trust (OET), University of Rhode Island (URI) και Center for Ocean Exploration and Archaeological Oceanography (COEAO) σε συνεργασία με το Τμήμα Γεωλογίας και Γεωπεριβάλλοντος του Πανεπιστημίου Αθηνών και το ΕΛΚΕΘΕ πραγματοποιηθηκε ωκεανογραφική έρευνα στον υποθαλάσσιο χώρο του ηφαιστειακού συμπλέγματος της Σαντορίνης και στην Κρητική λεκάνη με το Ω/Κ σκάφος ‘Nautilus’ στο διάστημα μεταξύ 1-11 Σεπτεμβρίου 2011.

Το Ω/Κ NAUTILUS διαθέτει δύο τηλεκατευθυνόμενα υποβρύχια οχήματα (ROVs), το Hercules και το Argus, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για την έρευνα του υποθαλάσσιου ηφαίστειου του Κολούμπου, της περιοχής των νησίδων Χριστιανά, της καλδέρας της Σαντορίνης και περιοχών της Κρητικής Λεκάνης. Τα δύο υποβρύχια οχήματα διαθέτουν κάμερες υψηλής ευκρίνειας για την συλλογή άριστης ποιότητας φωτογραφικού και κινηματογραφικού υλικού, ειδικά όργανα δειγματοληψίας γεωλογικού και βιολογικού υλικού, θερμόμετρο και όργανα χαρτογράφησης του πυθμένα με μεγάλη λεπτομέρεια (Croff Bell et al., 2012a; Nomikou et al., 2012d, 21012e, 2012f, 2012g). Επίσης λόγω του δορυφορικού συστήματος που διαθέτει το πλοίο, ήταν δυνατή η on-line πρόσβαση της ωκεανογραφικής έρευνας στο δικτυακό χώρο του ταξιδιούwww.nautiluslive.org.

Το πλοίο επισκέφτηκε και ο Δήμαρχος της Σαντορίνης κ. Νικόλαος Ζώρζος αλλά και ο Αντιδήμαρχος κ. Μάρκος Καφούρος και ξεναγήθηκαν και ενημερώθηκαν για τα αποτελέσματα της ωκεανογραφικής έρευνας από τα μέλη της ελληνικής αποστολής.

2012 Ιανουάριος (Photo Gallery 2012-1 January)
Στο διάστημα 16-21 Ιανουαρίου 2012 πραγματοποιήθηκε ερευνητική αποστολή του Ω.Κ ΑΙΓΑΙΟ στην Καλδέρα της Σαντορίνης. Η αποστολή αυτοχρηματοδοτήθηκε από το ΕΛΚΕΘΕ και είχε αντικείμενο την έρευνα του πυθμένα και του υποστρώματος της Καλδέρας, με σκοπό τον εντοπισμό υδροθερμικών φαινομένων ή άλλων δομών που πιθανόν σχετίζονται με την παρατηρούμενη αναθόλωση και αύξηση της υδροθερμικής και σεισμικής δραστηριότητας στο βόρειο τμήμα της Καλδέρας.

Η αποστολή περιελάμβανε βυθομετρική αποτύπωση του πυθμένα με πολυδιαυλικό βυθόμετρο (multibeam), σεισμική διασκόπηση του υποστρώματος με σεισμικά ανάκλασης, ακουστική αποτύπωση του πυθμένα με ηχοβολιστή πλευρικής σάρωσης (side scan sonar), υψηλής διακριτικότητας τομογραφίες υποστρώματος με τομογράφο chirp, καταδύσεις του τηλεχειριζόμενου οχήματος Max Rover, δειγματοληψίες πυθμένα και νερού και χημικές αναλύσεις στα δείγματα νερού.

Την τελευταία ημέρα της αποστολής το Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ έδεσε στον λιμάνι του Αθηνιού και υποδέχθηκε τους μαθητές του Λυκείου Θηρασίας για εκπαιδευτική επίσκεψη. Οι μαθητές ξεναγήθηκαν από τους επιστήμονες στα διάφορα ερευνητικά όργανα του σκάφους και συζήτησαν μαζί τους για το ηφαίστειο και την λειτουργία του. Είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν και το υποθαλάσσιο ηφαίστειο Κολούμπο, για το οποίο είχαν αναλάβει να κάνουν μια εργασία.

Επίσης το Ω/Κ ΑΙΓΑΙΟ επισκέφτηκε ο Αντιδήμαρχος Θήρας κ. Καφούρος και συζήτησε με το Πρόεδρο του ΕΛΚΕΘΕ Καθ. Κ. Συνολάκη και την ερευνητική ομάδα της αποστολής τα νεώτερα δεδομένα για τον υποθαλάσσιο χώρο της Καλδέρας.